Cyhoeddwyd gan: arfon rhys | Mehefin 15, 2013

Syria

 

Mae’n rhaid i mi bellach drafod y sefyllfa yn Syria yn dilyn y cyhoeddiad yr wythnos yma fod yr Unol Daleithiau am gynorthwyo y gwrthryfelwyr yno. Mae hyn yn dilyn patrwm sydd wedi datblygu ers diwedd y rhyfel oer. Mae yr Unol Daleithiau yn dewis amddiffyn y bobl ddiniwed mewn gwlad yn erbyn ei llywodraeth ormesol ar sail ddyngarol.  Un dacteg a ddefnyddir gan yr UDA  i amddiffyn y diniwed yw bomio’r wlad gan dargedi sefydliadau milwrol gan gynnwys y meysydd awyr. Yn anffodus nid yw y targedi yn gywir bob tro a lladdir y diniwed hefyd mewn ymgais i’r hamddiffyn.  Y cam cyntaf yw cyhoeddi  parth atal hedfan gan ddinistrio gallu y llywodraeth ormesol  i ddefnyddio ei awyrennau. Yr ail gam yw dosbarthu arfau i wrthwynebwyr y llywodraeth ormesol. Y trydydd cam yw anfon milwyr arbenigol a CIA cudd i mewn i’r wlad i greu ansefydlogrwydd yn y wlad. Yn olaf mae yr hela yn digwydd i ddal a lladd arweinwyr y llywodraeth ormesol. Dyna wnaeth yr UDA gyda chymorth parod Prydain wrth gwrs yn Iwgoslafia,  a  Libya. Roedd Afghanistan ac Irac yn wahanol gan i’r UDA gyhoeddi rhyfel ac ymosod yn uniongyrchol arnynt.  

Er mwyn deall y sefyllfa yn Syria rhaid edrych ar hanes y wlad. Mae Syria yn un o’r gwledydd hynny a  grëwyd gan y gwledydd imperialaidd yn y dwyrain canol ar ddiwedd yr ymerodraeth Otoman sy’n cynnwys darnau o sawl cenedl a diwylliant. Pwrpas hyn oedd sicrhau fod hi yn bosib  rheoli’r gwledydd drwy  sicrhau fod y brodorion yn ymladd ei gilydd yn hytrach na’r grym imperialaidd boed Prydain neu Ffrainc. Llwyddodd y dacteg yma yn dda. Mae y Cwrdiaid  a’r Mwslimaid  Swni wedi ei rhannu dros nifer o  gwledydd  megis  Twrci, Irac, Iran a Syria. Felly fel Libya gwlad gwneud yw Syria.

Dechreuodd y gwrthdaro presennol yn ninas Daraya sy’n faesdref o Damascus yn 1999 pan aeth y grŵp a elwir yn “Ieuenctid Daraya” o 25 dyn a 25 merch ifanc ati i astudio a hybu dulliau di-drais o brotestio. Agorwyd llyfrgell gyhoeddus fechan , y cyntaf o’i bath yn Syria, ganddynt yn 2002. Cafodd y llyfrgell ei chau ar unwaith gan luoedd diogelwch Syria. Roedd y mudiad di-drais yn Syria wedi ei hysbrydoli a’i datblygu o syniadau yr awdur Jawadat Said dyn 80 oed o bentref Bir Ajam ger ardal y Golan. Mae  Jawadat yn gyfaill i’r Dalai Lama wedi seilio ei gred heddychlon ar  ddysgeidiaeth mab cyntaf Adda sef y darn yn y Beibl pan wrthododd Abel ladd Cain hyd yn oed pan oedd Cain am ei ladd.  

 

Erbyn Mai 2003 roedd hanner aelodau’r grŵp wedi ei carcharu am brotestio yn ddi-drais yn erbyn y llygredd ariannol yn Syria. Tyfodd gweithgareddau y mudiad di-drais yma ac erbyn heddiw mae dros 600 o aelodau’r mudiad di-drais Islamaidd yn Daraya wedi ei carchari gan y llywodraeth.

Mewn rali yn Daraya  ar 25 Ebrill 2011 dywedodd Hanan Laham, 68, o Medan, Damascus,  sydd yn un o arweinwyr y mudiad Islamaidd di-drais fod “ Bywyd Dynol yn sanctaidd gyda Duw”

 Digwyddodd hyn cyn i’r gwrthdaro arfog ddechrau yn  2011 yn Syria er nad oedd sôn am y mudiad di-drais  y tu allan i Syria. Dim ond ers i’r trais gael ei defnyddio gan gyn-aelodau o fyddin y Llywodraeth y daith Syria i sylw’r byd. Nid yw gweithgaredd di-drais yn cael sylw er yr holl ddioddef a ddigwyddodd.

Pan ddechreuodd cyn-filwyr y llywodraeth ddefnyddio arfau roedd hynny yn gwneud hi’n llawer haws i lywodraeth Bashar al-Assad gan roi esgus iddo ddechrau lladd y gwrthwynebwyr. Ffaith arall sy’n gwneud gwaith Bashar al-Assad yn haws yw fod y gwrthwynebwyr ddim yn unedig, heblaw am yr amcan i ddisodli Bashar al-Assad.  Mae yna grwpiau Islamaidd treisiol megis Jabhat al-Nusra sydd am weld y Syria newydd yn wlad Islamaidd dan ddeddf Shariah. Ond hefyd mae yna grwpiau fwy cymhedrol o safbwynt yr UDA o dan arweinyddiaeth y Cadfrydog Salem Idris sydd am gadw Syria yn wlad seciwlar ond heb yr unben al-Assad. Yna mae y Cwrdiaid yn y gogledd wedi ymuno yn erbyn al-Assad gan weld cyfle i gael annibyniaeth tebyg i’r Cwrdiaid yn Irac. Proffwydir gan lawer y byddai buddugoliaeth yn erbyn al-Assad yn arwain at ail ryfel cartref rhwng y gwrthwynebwyr eu hunain fel sy’n digwydd nawr yn Libya.

Os nad yw hynny i gyd yn creu cawlach mae Hesbulla yn ddiweddar wedi dechrau cefnogi al-Assad oherwydd ei gefnogaeth ef i achos y Palestiniaid yn erbyn Israel. Mae hyn yn dod a ni yn daclus at ddiddordebau Unol Daleithiau America yn Syria. Mae yr UDA am amddiffyn Israel rhag al-Assad ac hefyd yn ofni y gefnogaeth mae al-Assad yn ei gael gan Iran. Nid yw UDA am weld y wlad sydd  wedi ei gorchfygu ganddynt sef Irac wedi ei hamgylchynu gan ddwy wlad elyniaethus sef Iran a Syria. Mae gan Rwsia hefyd ddiddordebau yn y rhan yma o’r byd sy’n agos yn ddaearyddol i Rwsia ac a gefnogwyd gan Rwsia sef Iran a Syria. Gellir gweld y posibilrwydd o’r UDA a Rwsia yn ymladd yn erbyn ei gilydd drwy ei dirprwyon sef y ddwy garfan yn Syria. Mae lluoedd  al-Assad yn cael cefnogaeth Rwsia yn barod tra y bydd UDA a Phrydain yn cefnogi y gwrthryfelwyr.

Y broblem fawr i’r UDA yw fod y gwrthryfelwyr yn cynnwys grwpiau Islamaidd sydd a dweud y lleiaf ddim yn ffrindiau i’r UDA. Felly sut mae yr UDA yn gallu cefnogi dim ond y gwrthwynebwyr “iawn” sef cefnogwyr y Cadfridog Idris? Fe wnaeth yr UDA y camgymeriad yn ôl yn ystod y rhyfel oer o gefnogi Bin Laden ac eraill yn Afghanistan pan oeddynt yn ymladd yn erbyn Rwsia ddim ond i brofi degawd yn hwyrach yr arfau hynny yn cael ei defnyddio yn erbyn yr Americaniaid. Gwers nad yw yr UDA wedi ei anghofio.

Ond efallai fod  yr Arlywydd Obama wedi gwneud camgymeriad mawr drwy ddweud wrth y byd os y byddai al-Assad yn defnyddio arfau cemegol yna byddai yr UDA am weithredu yn ei erbyn. Efallai y credodd na fyddai al-Assad yn defnyddio arfau cemegol, ac efallai fod y dystiolaeth fod arfau cemegol wedi ei defnyddio yn gelwyddog yn ôl barn Rwsia. Efallai fod yna bobl yn yr UDA sydd yn awyddus i gael yr esgus yma i fynd i mewn i Syria i ymladd. Neu efallai fod al-Assad wedi gwneud camgymeriad drwy ddefnyddio’r arfau yma. Beth bynnag yw y gwir mae yna sefyllfa beryglus wedi datblygu sy’n gofyn am ateb doeth.

Fel heddychwr yr ateb doeth fyddai i Rwsia a’r UDA i gytuno i beidio ag anfon rhagor o arfau i’r dwy ochr yn Syria. Byddwn yn credu fod yna le i Rwsia a’r UDA i ofyn i’r ddwy ochr gael cad-oediad ar gyfer trafodaethau heddwch.

 Ond os fydd hyn ddim yn digwydd a bod Rwsia a’r UDA yn cefnogi y ddwy ochr gyda fwy a mwy o arfau fe fydd y rhyfel yn dwysau a mwy o bobl diniwed fyth yn cael ei lladd nag sydd ar y funud. Mae yna bosibilrwydd y byddai y rhyfel yn lledu wrth i Israel ymosod, gan ddod ag Iran i mewn ar yr ochr arall, ac efallai Twrci hefyd. Senario ar gyfer Trydydd Rhyfel Byd. Dyna’r pryder, felly gobeithio nawr y bydd yna ddoethineb ar bob ochr i atal cyflafan fawr.

 

Advertisements

Gadael Ymateb

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s

Categorïau

%d bloggers like this: